USG węzłów chłonnych

Czym jest USG węzłów chłonnych?

USG obwodowych węzłów chłonnych jest podstawowym badaniem, które umożliwia lekarzowi ocenę węzłów chłonnych, ich wielkość i strukturę miąższu. Badanie węzłów chłonnych to także bezpieczna i bezbolesna metoda diagnostyczna pozwalająca na wykrycie i określenie zmian w ich obrębie.

USG węzłów chłonnych umożliwia stwierdzenie czy zlokalizowana przez lekarza nieprawidłowość ma charakter nowotworowy, czy jest to toczący się w organizmie stan zapalny. Ponadto USG węzłów chłonnych pozwala lekarzowi na znalezienie i zbadanie licznych patologii w ich obrębie. W diagnostyce węzłów chłonnych wykorzystywane jest USG Dopplera. Tę metodę oceny powiększonych węzłów chłonnych stosuje się do określenia unaczynienia węzła chłonnego.

Najczęstszą przyczyną wykonywania badania USG obwodowych węzłów chłonnych jest ich powiększenie, odczuwany ból oraz zmiany zauważone na skórze w okolicy największych skupisk węzłów.

Co obejmuje USG węzłów chłonnych?

Węzły chłonne są ważną częścią układu immunologicznego człowieka. Rozproszone po całym ciele, tworzą układ połączony naczyniami chłonnymi. Najliczniejsze grupy węzłów chłonnych znajdują się pod pachami, na szyi, w rejonie pachwin, pod żuchwą i za uszami. Kluczowym zadaniem węzłów chłonnych jest filtracja limfy wychwytującej szkodliwe dla zdrowia organizmu bakterie, a także udział w produkcji przeciwciał.

USG węzłów chłonnych jest nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym. W trakcie jego przeprowadzania wykorzystywane są fale ultradźwiękowe, które pozwalają lekarzowi na precyzyjne zobrazowanie badanych tkanek. Stosując USG do badania węzłów chłonnych, diagnosta może od razu, jeszcze w trakcie badania wykryć niepokojące nieprawidłowości.

Badanie USG węzłów chłonnych obejmuje w szczególności ocenę wielkości, echogeniczności, kształtu i ukrwienia węzłów. Lekarz – wykorzystując ultrasonografię – obrazuje i bada:

• węzły chłonne zlokalizowane na szyi
• węzły chłonne pachowe
• węzły chłonne krezkowe
• węzły chłonne pachwinowe
• węzły chłonne nadobojczykowe
• węzły chłonne podobojczykowe

USG węzłów chłonnych – wskazania do wykonania badania

Bezpośrednimi wskazaniami do wykonania badania USG węzłów chłonnych są:

• powiększenie węzła chłonnego

• wyczuwalna bolesność węzła chłonnego
• zmiana w wyglądzie skóry nad węzłem chłonnym
• tocząca się choroba nowotworowa (USG węzłów chłonnych wykonuje się w celu zobrazowania ewentualnych przerzutów choroby)
• planowana biopsja

Warto również wiedzieć, że pojawiające się zmiany w obrębie węzłów chłonnych są często symptomem groźnych dla zdrowia, toczących się w organizmie chorób. Wśród nich wymienić należy m.in. chorobę autoimmunologiczną, mononukleozę, gruźlicę czy choroby nowotworowe (w tym najczęściej chłoniaka i białaczkę).

Powiększenie i bolesność węzłów chłonnych nie musi jednak być oznaką poważnych chorób, a jedynie efektem stanu zapalnego w organizmie. Warto jednak – w każdym z wymienionych przypadków – skonsultować się z lekarzem i wykonać proste, wręcz rutynowe badanie USG węzłów chłonnych.

Jak się przygotować do USG węzłów chłonnych?

USG obwodowych węzłów chłonnych nie wymaga specjalnego przygotowania. Pacjent nie musi pozostawać na czczo i może normalnie jeść, pić oraz przyjmować stosowane na stałe leki, o ile lekarz prowadzący nie zalecił inaczej.

Warto założyć ubranie umożliwiające łatwe odsłonięcie badanej okolicy. W zależności od wskazań lekarz może oceniać między innymi węzły chłonne:

• szyjne,
• podżuchwowe,
• nadobojczykowe,
• podobojczykowe,
• pachowe,
• pachwinowe.

Jeżeli badanie dotyczy szyi, przed jego rozpoczęciem warto zdjąć łańcuszek lub inną biżuterię znajdującą się w tej okolicy.

Na wizytę należy zabrać wcześniejszą dokumentację medyczną związaną z diagnozowanym problemem, w szczególności:

• wcześniejsze wyniki USG węzłów chłonnych,
• wyniki badań laboratoryjnych,
• wcześniejsze wyniki USG szyi,
• wyniki tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego, jeżeli były wykonywane,
• wyniki biopsji,
• dokumentację z konsultacji specjalistycznych.

Porównanie aktualnego obrazu węzłów z wcześniejszymi badaniami może być pomocne w ocenie, czy ich wielkość lub budowa zmieniły się w czasie.

Co oznaczają powiększone węzły chłonne?

Powiększenie węzłów chłonnych może mieć wiele przyczyn. Bardzo często pojawia się w przebiegu infekcji wirusowych lub bakteryjnych i jest związane z prawidłową reakcją układu odpornościowego.

Znaczenie mają jednak między innymi:

• lokalizacja węzła,
• jego wielkość,
• czas utrzymywania się powiększenia,
• bolesność,
• tempo powiększania się,
• objawy towarzyszące,
• obraz ultrasonograficzny.

Dlatego sam fakt powiększenia węzła nie przesądza o rozpoznaniu konkretnej choroby.

USG może pomóc określić jego budowę i wskazać, czy obraz przemawia za potrzebą dalszej diagnostyki. Ostateczna interpretacja powinna uwzględniać również wywiad, badanie lekarskie oraz wyniki innych badań.

USG węzłów chłonnych szyi a USG szyi

Badania te mogą częściowo obejmować podobny obszar, ale ich główny cel jest inny.

USG węzłów chłonnych koncentruje się przede wszystkim na ocenie węzłów.

USG szyi może natomiast obejmować szerszą ocenę różnych struktur znajdujących się w obrębie szyi.

Jeżeli pacjent nie jest pewien, które badanie powinien wybrać, warto kierować się dokładną nazwą badania wskazaną przez lekarza.

Węzeł chłonny czy guzek pod skórą?

Nie każda wyczuwalna zmiana pod skórą jest powiększonym węzłem chłonnym.

W okolicy szyi, pach czy pachwin mogą występować także inne zmiany powierzchowne, np. torbiele lub zmiany dotyczące tkanki podskórnej.

W przypadku zmiany, której charakter i pochodzenie nie są jasne, lekarz może zalecić USG tkanek miękkich.

Ultrasonografia może pomóc określić, z jaką strukturą związana jest wyczuwalna zmiana oraz jakie ma cechy obrazowe.

Węzły chłonne szyi a tarczyca i ślinianki

W obrębie szyi znajduje się kilka struktur, których dolegliwości mogą być przez pacjenta odczuwane w podobnej lokalizacji.

Jeżeli problem dotyczy przede wszystkim gruczołu tarczowego, guzków tarczycy lub jej powiększenia, odpowiednim badaniem może być USG tarczycy.

Jeżeli natomiast występuje obrzęk, ból lub wyczuwalna zmiana w okolicy przyusznej albo podżuchwowej, lekarz może zalecić USG ślinianek.

Dlatego przed zapisaniem się na wizytę warto dokładnie określić lokalizację problemu oraz sprawdzić zalecenie lekarza kierującego.

Czy USG pozwala określić charakter węzła chłonnego?

USG umożliwia ocenę wielu cech morfologicznych węzła chłonnego, takich jak jego wielkość, kształt, struktura czy echogeniczność.

Na tej podstawie lekarz może określić, czy obraz ma cechy częściej spotykane w węzłach odczynowych, czy też występują elementy wymagające dalszej diagnostyki.

Badanie USG samo w sobie nie zawsze pozwala jednak ustalić przyczynę powiększenia węzła ani postawić ostatecznego rozpoznania.

W zależności od obrazu i sytuacji klinicznej dalsze postępowanie może obejmować:

• obserwację,
• kontrolne USG,
• badania laboratoryjne,
• konsultację specjalistyczną,
• biopsję lub inne badanie diagnostyczne.

FAQ – USG węzłów chłonnych

1. Co to jest USG węzłów chłonnych?

USG węzłów chłonnych jest nieinwazyjnym badaniem obrazowym wykorzystującym fale ultradźwiękowe.

Pozwala ocenić powierzchownie położone węzły chłonne oraz ich cechy widoczne w ultrasonografii.

2. Jakie węzły chłonne można zbadać za pomocą USG?

Badanie może obejmować między innymi węzły:

• szyjne,
• podżuchwowe,
• nadobojczykowe,
• podobojczykowe,
• pachowe,
• pachwinowe.

Dokładny zakres zależy od zgłaszanych dolegliwości oraz wskazań do badania.

3. Kiedy warto wykonać USG węzłów chłonnych?

Badanie może być wskazane między innymi przy:

• wyczuwalnym powiększeniu węzła,
• utrzymującym się powiększeniu węzłów,
• bolesności,
• pojawieniu się guzka o niejasnym charakterze,
• kontroli wcześniej stwierdzonych zmian,
• nieprawidłowościach wykrytych w innym badaniu,
• zaleceniu lekarza prowadzącego.

4. Czy powiększony węzeł chłonny oznacza nowotwór?

Nie.

Węzły chłonne bardzo często powiększają się w przebiegu infekcji oraz stanów zapalnych.

USG pomaga ocenić ich wygląd, ale samo powiększenie węzła nie pozwala rozpoznać ani wykluczyć konkretnej choroby.

5. Co lekarz ocenia podczas USG węzłów chłonnych?

Lekarz może oceniać między innymi:

• wielkość,
• kształt,
• strukturę,
• echogeniczność,
• granice,
• wnękę węzła,
• unaczynienie,
• tkanki znajdujące się w jego otoczeniu.

6. Czy USG pozwala rozpoznać chłoniaka?

USG może wykazać nieprawidłowe cechy węzłów chłonnych, które mogą stanowić wskazanie do dalszej diagnostyki.

Nie jest jednak badaniem, które samodzielnie pozwala jednoznacznie rozpoznać lub wykluczyć chłoniaka.

W przypadku podejrzenia choroby lekarz może zalecić dalsze badania, w tym badania laboratoryjne, inne metody obrazowania lub biopsję.

7. Jak przygotować się do USG węzłów chłonnych?

Badanie obwodowych węzłów chłonnych zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania.

Warto założyć ubranie umożliwiające łatwe odsłonięcie badanej okolicy oraz zabrać wcześniejszą dokumentację medyczną.

8. Czy USG węzłów chłonnych boli?

Badanie jest zazwyczaj bezbolesne.

Niewielki dyskomfort może pojawić się wtedy, gdy lekarz uciska głowicą okolicę, która wcześniej była bolesna lub objęta stanem zapalnym.

9. Ile trwa USG węzłów chłonnych?

Czas badania zależy od liczby ocenianych okolic oraz liczby węzłów wymagających dokładnego pomiaru.

Najczęściej badanie trwa od kilku do kilkunastu minut, ale przy szerszym zakresie diagnostyki może potrwać dłużej.

10. Czy USG węzłów chłonnych jest bezpieczne?

Tak. Ultrasonografia wykorzystuje fale ultradźwiękowe i nie wiąże się z ekspozycją na promieniowanie jonizujące.

Badanie może być powtarzane, jeżeli istnieją wskazania do kontroli.

11. Co oznacza węzeł odczynowy w USG?

Określenie „odczynowy” jest używane w odniesieniu do obrazu węzła, którego cechy mogą odpowiadać reakcji układu odpornościowego, np. związanej ze stanem zapalnym lub infekcją.

Znaczenie takiego wyniku powinno być ocenione w połączeniu z objawami pacjenta oraz pozostałymi badaniami.

12. Czy podczas USG szyi lekarz również ocenia węzły chłonne?

W zależności od zakresu USG szyi lekarz może również ocenić węzły chłonne znajdujące się w tej okolicy.

Jeżeli jednak głównym celem diagnostyki są właśnie węzły chłonne, warto wybrać badanie ukierunkowane na ich ocenę.

13. Co zrobić, jeśli USG wykaże nieprawidłowy węzeł?

Dalsze postępowanie zależy od wyglądu węzła, jego lokalizacji, wielkości, objawów oraz historii choroby pacjenta.

Lekarz może zalecić między innymi kontrolne USG, badania laboratoryjne, konsultację specjalistyczną lub biopsję.

Samo stwierdzenie nieprawidłowego wyglądu w USG nie jest jeszcze ostatecznym rozpoznaniem.

14. Gdzie wykonać USG węzłów chłonnych w Warszawie?

Badanie można wykonać w Gabinecie USG w Warszawie po wcześniejszym ustaleniu terminu wizyty.

Pełny zakres dostępnych badań znajduje się również na stronie badania USG Warszawa.