Najkrócej

Ultrasonografia (USG) to całkowicie nieinwazyjna metoda diagnostyczna. Umożliwia ona uzyskanie obrazu badanego narządu bez przecinania powłok ciała. Wykorzystuje zjawisko rozchodzenia się, rozpraszania i odbicia fali ultradźwiękowej na granicy ośrodków przy założeniu stałej prędkości fali. Jest to jedno z ważniejszych narzędzi diagnostycznych, jakimi posługuje się współczesna medycyna. Biorąc pod uwagę wszystkie zalety USG, badanie to ma ogromne znacznie w pediatrii. Z tej przyczyny zajmuje ważne miejsce w algorytmach diagnostycznych wielu schorzeń wieku dziecięcego.

USG – niezastąpione badanie w diagnostyce pediatrycznej

W procesie diagnostyki chorób dzieci badanie ultrasonograficzne z reguły wykonywane jest jako pierwsze badanie obrazowe. Wynika to z:

  • dostępności sprzętu,
  • relatywnie niskich kosztów,
  • krótkiego czasu potrzebnego na wykonanie badania,
  • szybkiego przygotowanie pacjenta do badania.

Ponadto sprzęt do USG daje możliwość oceny narządów oraz układów w czasie rzeczywistym. Co ważne, pozwala on na diagnostykę przy łóżku pacjenta lub w inkubatorze. Decydując się na badanie ultrasonograficzne w pediatrii uniknąć można konieczności transportu dziecka na inny oddział, lub do innego szpitala. O tym jak ważna jest to zaleta wiedzą rodzice dzieci, w przypadku, których konieczne było przeprowadzenie tomografii komputerowej, do wykonania której potrzebny jest sprzęt zdecydowanie droższy i przez to mniej dostępny niż ten do USG. Poza wygodą, badanie USG cenione jest za wszechstronność i funkcjonalność. Pozwala ono na oceną przepływu krwi, nawet w naczyniach o niewielkiej średnicy.

Za wykorzystaniem ultrasonografii w diagnostyce przemawia również czujność badania, która wynosi 82–87%. Jest to ważna cecha, która jest pomocna w rozpoznawaniu niewielkich zmian ogniskowych (o średnicy mniejszej niż 20 mm) w przestrzeni zaotrzewnowej oraz w narządach jamy brzusznej. W przypadku narządów położonych powierzchownie (np. tarczyca) USG pozwala wykryć nieprawidłowe ogniska o średnicy mniejszej niż 10 mm.

Bezbolesne i nieszkodliwe USG

W pediatrii USG jest szczególnie przydatne ze względu na bezbolesność. Badania, które wywołują ból trudniej wykonać ponieważ tego typu nieprzyjemne odczucia wywołują stres u dziecka, sprawiają że staje się ono nazbyt ruchliwe, co nie pomaga w diagnostyce.
Za wykorzystaniem USG pediatrycznego przemawia również brak szkodliwego wpływu badania na oceniane tkanki. Do tej pory nie wykazano negatywnego wpływu stosowanych w medycynie częstotliwości ultradźwięków na organizm dziecka. Jest to bardzo dobra wiadomość wziąwszy pod uwagę wpływ promieniowania RTG na rozwój nowotworów.

Rodzaje USG pediatrycznego

Pacjenci pediatryczni mogą mieć wykonywane badanie USG wielu narządów i części ciała. Pomaga ono w zdiagnozowaniu licznych schorzeń, i w razie wszelkich wątpliwości, można je powtórzyć. W przypadku dzieci stosuje się m.in.:

  • USG przezciemiączkowe – wykonywane jest u noworodków i niemowląt do 9-10 miesiąca życia. Zalecane jest ono w przypadku dzieci z dysproporcją obwodu głowy w stosunku do obwodu klatki, oraz u wcześniaków. Wskazaniem do przeprowadzenia tego rodzaju USG jest podejrzenie wad wrodzonych mózgu i występujących niekiedy guzów. Umożliwia ono wykrycie niektórych powikłań poporodowych, takich jak krwawienia i zaburzenia cyrkulacji płynu mózgowo-rdzeniowego.
  • USG jamy brzusznej – zalecane przez pediatrów w przypadku pacjentów, u których występują dolegliwości bólowe brzucha, infekcje układu moczowego, utrata masy ciała, objawy ze strony układu pokarmowego. Ponadto USG jamy brzusznej powinno być wykonane u chorych z deformacjami obwodu jamy brzusznej, czy też wyczuwalnym oporem w obrębie jamy brzusznej. Profilaktycznie wykonywane jest ono u dzieci poniżej pierwszego roku życia.
  • USG tarczycy – wykonywane u pacjentów, u których stwierdza się objawy świadczące o nieprawidłowym rozwoju tego narządu. Co ważne dla dziecka, USG gruczołu tarczycowego nie wymaga przygotowania. Specjalista wykonujący badanie ocenia strukturę narządu oraz jego wielkość, która zmienia się wraz z wiekiem.
  • USG stawów biodrowych – najlepsza metoda służąca ocenie stanu rozwoju stawów biodrowych u dziecka i wykrywaniu dysplazji. Wykonywane jest u 6-tygodniowych dzieci, nawet wtedy gdy lekarz nie stwierdzi nieprawidłowości w trakcie badania fizykalnego.