Najkrócej
Niegdyś dzieci urodzone przed wyznaczonym przez lekarza terminem miały znacznie mniejsze szanse na przeżycie. Noworodki przedwcześnie urodzone mają słabiej rozwinięte płuca i nie są jeszcze w pełni przystosowane do samodzielnego funkcjonowania poza ciałem matki. Na szczęście obecnie wcześniactwo nie jest wyrokiem. Maleństwa urodzone nawet w 7 miesiącu ciąży mogą być z powodzeniem diagnozowane i leczone – tak aby w przyszłości niczym nie odstawały od swoich rówieśników. Jednak aby było to możliwe, zarówno lekarze, jak i rodzice powinni mieć świadomość niezbędnych badań, które należy wykonać u wcześniaka.
Wcześniactwo – czym jest i z jakimi zagrożeniami się wiąże?
Wcześniactwo – termin ten dotyczy kwestii bardzo powszechnej, jaką jest przedwczesne przyjście dziecka na świat. Tak więc wcześniactwo to nic innego, jak urodzenie dziecka przed 37 tygodniem ciąży. Przyjmuje się, że wcześniaki przychodzą na świat pomiędzy 22 a 37 tygodniem ciąży, ponieważ przed 22 tygodniem dziecko nie ma możliwości przeżycia poza ciałem matki, mimo specjalistycznej pomocy lekarzy i sprzętu medycznego. Ze względu na bardzo duży dynamizm rozwoju dziecka w łonie matki, przedział 16 tygodni jakie obejmuje wcześniactwo sprawia, że ta grupa noworodków jest niebywale zróżnicowana. Największym wyzwaniem utrzymania przy życiu są dla personelu medycznego dzieci urodzone przed 28 tygodniem ciąży. Ich masa urodzeniowa najczęściej nie przekracza 1 kg, a narządy wewnętrzne są jeszcze bardzo niedojrzałe. Natomiast dzieci urodzone pomiędzy 34 a 37 tygodniem ciąży są znacznie bardziej dojrzałe i lepiej przystosowane do samodzielnego funkcjonowania. Wciąż potrzebują one wsparcia, jednak ich rokowania są zdecydowanie lepsze. Należy pamiętać, że rokowania i postępowanie medyczne różni się w konkretnych przypadkach i jest ściśle uzależnione od tego, jak bardzo przedwcześnie nastąpił poród i w jakim stanie jest noworodek. Oprócz przewidywanego wieku ciąży, kryterium służącym do rozpoznania wcześniactwa jest masa urodzeniowa dziecka. Przyjmuje się, że mamy do czynienia z wcześniactwem, jeśli noworodek nie przekracza masy 2500 g.
Ciężko jest wskazać powód wystąpienia przedwczesnego porodu. Przyczyny tego zjawiska wciąż nie są jednoznaczne i jest ich zbyt wiele, by można wysunąć na pierwszy plan konkretne powody. Dzieci przedwcześnie urodzone borykają się z niewydolnością jedno- lub wielonarządową, a te urodzone szczególnie wcześnie walczą o przeżycie.
Jakie badania należy wykonać u wcześniaka?
Chcąc sprawdzić stan zdrowia i poziom rozwoju poszczególnych narządów u przedwcześnie urodzonego dziecka, należy wykonać szereg badań. Ich wykonanie jest niezbędne, aby w razie potrzeby móc wdrożyć odpowiednie leczenie. Przede wszystkim wcześniak musi być pod stałą kontrolą pediatry. Jeśli jednak chodzi o badania diagnostyczne w przypadku tak malutkiego dziecka, niezmiernie ważne jest, aby były one możliwie jak najmniej inwazyjne. Z tego też powodu doskonałym i chętnie stosowanym przez lekarzy narzędziem diagnostycznym jest badanie ultrasonograficzne. Jest ono zupełnie bezbolesne dla małego pacjenta a fale ultradźwiękowe, na których opiera się jego działanie, pozostają całkowicie bez negatywnego wpływu na organizm noworodka. Dlatego też w pierwszych godzinach życia dziecka, a później w kolejnych kilku tygodniach po narodzinach, to właśnie USG jest najczęściej wykonywanym dziecku badaniem.
Noworodka czeka przede wszystkim badanie USG bioderek, które pozwoli wykryć ewentualną dysplazję stawu biodrowego. Schorzenie to jest dość popularne u małych dzieci, a wczesne podjęcie prawidłowego leczenia pozwala na całkowite wyleczenie stawu i brak nieprawidłowości w jego obrębie w późniejszych etapach życia. Kolejnym badaniem, jakiemu poddawany jest wcześniak, jest przezciemiączkowe USG mózgu.
Badanie przezciemiączkowe najlepiej jest wykonać przed 9 miesiącem życia dziecka, gdyż to właśnie wtedy ciemiączko zaczyna się zrastać i utrudniać diagnozę. Po ukończeniu przez dziecko 18 miesiąca życia wykonanie USG przezciemiączkowego mózgu jest już zupełnie niemożliwe. Ostatnim z podstawowego pakietu badań zalecanych dla noworodka urodzonego przed terminem, jest USG jamy brzusznej. Pozwoli uwidocznić poziom rozwoju narządów wewnętrznych i zaplanować dalsze postępowanie.