Najkrócej
USG często nie jest kojarzone z możliwością badania mózgu. Wynika to z faktu, iż badanie USG mózgu u dorosłych rzeczywiście nie jest możliwe. Jednak zupełnie inaczej jest w przypadku niemowląt. U tak małych dzieci kości ciemieniowe są jeszcze miękkie oraz delikatne i pozwalają na zobrazowanie mózgu za pomocą fal ultradźwiękowych. Warto wiedzieć, kiedy można a kiedy wręcz trzeba wykonać takie badania u dziecka.
Kiedy jest możliwe wykonanie przezciemiączkowego badania USG mózgu?
Niemowlęta rodzą się ze szkieletem, który nie jest jeszcze do końca wykształcony i tak twardy jak u dorosłych. Wiele kości twardnieje przez lata. Kości czaszki stanowią w tym przypadku wyjątek, ponieważ twardnieją szybciej. Jednak te kilka miesięcy – zaraz po urodzeniu, kiedy kość ciemieniowa jest jeszcze miękka i delikatna, daje możliwość przeprowadzenia badania USG mózgu. Badanie to pozwala zupełnie bezinwazyjnie zobrazować struktury mózgu oraz w łatwy i szybki sposób potwierdzić lub wykluczyć wiele chorób. Przezciemiączkowe badanie USG mózgu może być wykonane w dowolnej chwili po urodzeniu dziecka, jednak nie później niż do ukończenia przez nie 9 miesiąca życia. Po tym okresie ciemiączko jest już na tyle twarde, że kość nie przewodzi fal ultradźwiękowych i wykonanie badania obrazowego mózgu tą metodą nie jest możliwe.
Wskazania do wykonania USG mózgu
Najczęściej przezciemiączkowe USG mózgu wykonuje się u wcześniaków. Stosuje się je w celu stwierdzenia występowania wad wrodzonych mózgu, które mogły zostać spowodowane między innymi przedwczesnym przyjściem na świat. Jednak nie jest to jedyne wskazanie do wykonania tego badania. Dzieci krótko po urodzeniu poddawane są podstawowemu badaniu neurologicznemu. Jeśli podczas tego badania zostaną stwierdzone jakiekolwiek nieprawidłowości, to jest to istotne zalecenie do wykonania przezciemiączkowego badania USG mózgu u takiego dziecka.
Ponadto ważnym wskazaniem, które kwalifikuje niemowlę do wykonania badania ultrasonograficznego mózgu, jest opóźnienie rozwoju, objaw zachodzącego słońca (częściowe ukrycie tęczówki oka pod dolną powieką) oraz patologiczne zwiększenie obwodu głowy. Dodatkowo należy pamiętać, że poród jest dość wyczerpującym i stresującym procesem nie tylko dla matki, ale także dla dziecka. Jest ono narażone na różnorodne urazy i komplikacje okołoporodowe. Wszelkie tego typu zdarzenia, jak na przykład niedotlenienie okołoporodowe, również stanowią wyraźne wskazanie do wykonania badania ultrasonograficznego mózgu. Wykonuje się je także przy podejrzeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u niemowlęcia. Lekarze coraz częściej zalecają profilaktyczne przeprowadzanie tego badania u dzieci do 9 miesiąca życia, gdyż pozwala ono na szybkie i precyzyjne postawienie odpowiedniej diagnozy.
Charakterystyka USG mózgu u dzieci
Badanie USG, również przezciemiączkowe badanie mózgu posiada wiele istotnych zalet. Przede wszystkim jest bezpieczne, bezinwazyjne i bezbolesne. Jest ono absolutnie nie stresujące dla dziecka a rodzice mogą mu towarzyszyć przez cały czas trwania badania. Bywa nawet, że mali pacjenci przesypiają całe badanie. Ponadto USG jest zupełnie nieszkodliwe. Fale ultrasonograficzne, które stanowią podstawę działania aparatury do USG, nie wywierają najmniejszego wpływu na ludzki organizm i nie stanowią zagrożenia dla mózgu niemowlęcia. Co więcej, badanie może być powtarzane dowolną ilość razy. Do zalet tego rodzaju diagnostyki obrazowej należy również to, że jest ono precyzyjne i szybkie – samo badanie trwa zaledwie kilkanaście minut, a wyniki są dostępne bezpośrednio po jego zakończeniu. Ponadto badanie przezciemiączkowe może być wykonane w różnych płaszczyznach. Lekarz może wykonać badanie poprzez ciemiączko przednie, by zobrazować płaszczyznę strzałkową i czołową lub też poprzez ciemiączko tylne i suteczkowate – by dokładnie zbadać tkanki mózgu tej okolicy, rogi potyliczne komory bocznej oraz struktury w obrębie tylnego dołu czaszki. Rzadszym, choć również stosowanym u niemowląt podejściem, jest wykorzystanie tak zwanego okna skroniowego.