Najkrócej
Węzły chłonne w dużej mierze odpowiadają za odporność. Ich powiększenie może być pierwszym sygnałem infekcji atakującej organizm. Jednak nie zawsze zdajemy sobie sprawę z tego, gdzie dokładnie są zlokalizowane węzły chłonne. Dodatkowo nie wiemy, że same węzły chłonne, jako pierwsza linia obrony przed infekcjami, również są narażone na zachorowanie. Warto więc dbać o nie i w ramach tej troski regularnie badać. Jednak szczególnie alarmujące powinno być w każdym przypadku powiększenie węzłów chłonnych. Kiedy zgłosić się na USG węzłów chłonnych, jak przebiega badanie i co może wykryć?
Czym są węzły chłonne i gdzie można je znaleźć?
Węzły chłonne są istotnym elementem układu odpornościowego. Zbudowane są z tkanki limfatycznej. Ich funkcja to przede wszystkim filtracja przepływającej przez nie limfy i udział w wytwarzaniu przeciwciał, czyli najważniejszych białek walczących z infekcjami i bakteriami atakującymi organizm. Największe skupiska podskórnych węzłów chłonnych znajdują się pod żuchwą i przy uszach oraz pod pachami i w pachwinach. Ich ewentualne powiększenie można wyczuć podczas badania palpacyjnego, nawet wykonanego samodzielnie. Duże skupisko węzłów chłonnych znajduje się także w jamie brzusznej, jednak są one zlokalizowane głębiej, tak że ich wyczucie przez skórę jest niemożliwe. Powiększenie węzłów chłonnych może mieć różne źródło i nie zawsze jest groźne. Jednak każdą taką sytuację należy bacznie obserwować. Do powiększenia węzłów chłonnych dochodzi, gdy następuje zwiększenie liczby prawidłowych limfocytów lub komórek innego pochodzenia.
Kiedy wykonać USG węzłów chłonnych i co może wykryć badanie?
Powiększenie węzłów chłonnych jest jednym z najważniejszych wskazań do wykonania badania ultrasonograficznego. Jako że USG jest całkowicie nieinwazyjne i bezbolesne, to najczęściej jest pierwszym badaniem diagnostycznym przeprowadzanym w razie podejrzenia nieprawidłowości w obrębie węzłów chłonnych.
Powiększenie węzłów chłonnych może być spowodowane takimi infekcjami, jak różnorodne zakażenia bakteryjne, wirusowe, choroby odzwierzęce oraz zakażenia grzybicze, ale także choroby autoimmunologiczne i nowotworowe. Bywa, że USG węzłów chłonnych nie da jednoznacznej odpowiedzi na to, z jaką chorobą mamy do czynienia, jednak stanowi dobrą podstawę do dalszej diagnostyki. Powiększenie węzłów chłonnych zawsze i bezwzględnie powinno być obserwowane. Duże znaczenie ma tutaj umiejscowienie powiększonych węzłów chłonnych, ich liczba, bolesność, stan skóry bezpośrednio nad nimi oraz widoczna na badaniu USG konsystencja węzłów chłonnych.
Przebieg badania USG węzłów chłonnych
Badaniu USG podlegają zarówno węzły chłonne umiejscowione na szyi i pod żuchwą, jak i te pod pachami czy w pachwinach. Wszystko zależy od tego, które z nich podczas badania palpacyjnego wykazały niepokojące powiększenie. Przed przystąpieniem do badania, lekarz przeprowadza z pacjentem dokładny wywiad. Pozwala to diagnoście zorientować się w aktualnym stanie zdrowia pacjenta, w przebytych przez niego chorobach oraz może ukierunkować samo badanie.
Nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania badania ultrasonograficznego zarówno u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią, jak i osób starszych. Badanie ultrasonograficzne jest całkowicie bezpieczne, nieinwazyjne i bezbolesne. Nawet jego wielokrotne powtarzanie na krótkiej przestrzeni czasu nie grozi żadnymi powikłaniami. Badanie najczęściej przeprowadzane jest w pozycji leżącej. Podczas jednego badania USG węzłów chłonnych mogą zostać zbadane konkretne z nich lub też wszystkie. Na samym początku lekarz nanosi na ciało pacjenta specjalny żel, który umożliwia przeprowadzenie badania. Następnie za pomocą głowicy aparatu do USG wodzi po skórze w okolicach badanych węzłów chłonnych, a na ekranie uwidacznia się ich obraz. Badanie nie musi być poprzedzone żadnymi wcześniejszymi przygotowaniami. Wyjątek stanowi jedynie badanie USG węzłów chłonnych zlokalizowanych w jamie brzusznej. W tym wypadku pacjent powinien stawić się na badaniu na czczo, aby możliwe było uwidocznienie badanych struktur.