USG brzucha – kiedy wykonać i jak się przygotować do badania?

Lista sygnałów, z którymi warto zgłosić się do lekarza po skierowanie na USG brzucha jest długa. Pozwala zweryfikować niepokojące objawy ze strony różnych narządów i jest podstawowym badaniem przy dolegliwościach bólowych, których źródła nie jesteśmy w stanie zlokalizować. Coraz częściej sugeruje się, że USG jamy brzusznej powinno być badaniem profilaktycznym, wykonywanym raz w roku.

Dla kogo USG brzucha?

Badaniu powinny poddać się osoby cierpiące na dolegliwości bólowe w obrębie jamie brzusznej. Jest to najczęściej wykonywane badanie tego typu i otwiera ono dalszą, bardziej precyzyjną diagnostykę w trudniejszych przypadkach. W mniej skomplikowanych, wystarczy do wdrożenia skutecznego leczenia. USG brzucha będzie więc dotyczyć tych, którzy zmagają się z bólami ulokowanymi w różnych częściach jamy brzusznej. Pamiętajmy, że często nie potrafimy jednoznacznie zlokalizować bolącego narządu – na przykład mylnie wskazywane  bóle nerek mogą okazać się  problemami z jajnikami.

Jest to badanie bardzo istotne dla wszystkich, u których istnieje podejrzenie kamicy nerkowej lub żółciowej. Również wszelkie trudności w oddawaniu moczu bądź w wypróżnianiu się powinny zostać zweryfikowane poprzez USG brzucha. Niewyjaśnione krwawienia z przewodu pokarmowego, dróg rodnych czy układu moczowego są wskazaniem do ultrasonografii – nie należy ich lekceważyć, ponieważ mogą to być uszkodzenia wewnętrzne lub sygnały groźnych chorób.

USG brzucha trzeba wykonać również przy wyczuwalnych guzach w jamie brzusznej, a także przy powiększeniu obwodu brzucha niezwiązanym z przybraniem na wadze.  Dodatkowo – nagła utrata wagi, która może wynikać z wielu problemów zdrowotnych, jest wskazaniem do jego wykonania. Na USG zostaną skierowani mężczyźni z podejrzeniem chorób prostaty oraz kobiety w ciąży bądź z niepokojącymi objawami od strony narządów rodnych, zwłaszcza macicy i jajników.

Przygotowanie do badania

Już dzień przed USG brzucha należy przejść na lekkostrawną dietę. Ostatni posiłek powinien być spożyty około godziny dziewiętnastej i warto po nim zażyć środek przeciwko wzdęciom. Nadmiar gazów będzie zamazywać obraz. Osoby otyłe lub ze skłonnością do zaparć mogą, po konsultacji z lekarzem, przyjąć łagodne środki przeczyszczające około doby przed ultrasonografią.

Bezpośrednio przed badaniem pacjent powinien pozostać kilka godzin bez jedzenia, ale około godziny przed USG należy wypić dwie lub trzy szklanki wody lub innego niegazowanego napoju, by wypełnić pęcherz – płyn jest oknem akustycznym. Co istotne, w żołądku nie powinno zalegać powietrze – nie można go „połykać” podczas picia, bo wtedy istnieje ryzyko, że zasłonięta zostanie na przykład trzustka.

Trzeba pamiętać, że przed badaniem obowiązuje kategoryczny zakaz palenia papierosów. Nie należy również żuć gumy.

Zalety badania USG

Przebieg samego badania ultrasonografem jest całkowicie bezbolesny. Lekarz przykłada do powłoki brzusznej sondę i przesuwa głowicą, a obraz wyświetla się na monitorze. Pozwala to na natychmiastowe określenie, czy w organizmie obecne są niepokojące zmiany. USG, co istotne, jest w stanie rozróżnić zmiany nowotworowe od zmian typowych dla torbieli.

Atutami stosowania ultrasonografii jako badania profilaktycznego są dodatkowo jej niskie koszty i powszechna dostępność. Ponadto tego typu badanie ma wystarczającą czułość, by wykryć znaczną część problemów zdrowotnych. Dlatego jest zalecane jako element profilaktyki, stosowany około raz na dwa – do trzech lat, zwłaszcza w rodzinach, w których wystąpiły przypadki zachorowania na nowotwory narządów ulokowanych w jamie brzusznej.