Najkrócej
Badanie tętnic szyjnych pozwala na diagnozę ich stanu i jest zalecane w sytuacjach zwiększonego ryzyka udaru. USG dopplerowskie pozwala sprawdzić zwężenie tętnic i umożliwia wczesne wykrycie blaszki miażdżycowej. Im szybciej to nastąpi, tym większe efekty przyniesie odpowiednio szybko wdrożone leczenie. Dlatego badanie należy wykonywać profilaktycznie.
Na czym polega USG z wykorzystaniem efektu Dopplera?
Aparat dopplerowski działa tak samo jak klasyczne urządzenie USG, jednak używana do diagnostyki aparatura wykorzystuje ultradźwięki i efekt Dopplera. Efekt Dopplera pozwala wykazać zmiany zachodzące w tętnicach i żyłach.
Dzięki temu możliwe jest obserwowanie kierunku i częstotliwości przepływu krwi oraz:
- wykrywanie zwężeń miażdżycowych w tętnicach szyjnych
- wykrywanie zwężeń i niedrożności w tętnicach kończyn dolnych
- badanie żył kończyn dolnych pod kątem zakrzepicy lub niewydolności zastawkowej
- diagnostyka innych naczyń obwodowych (tętnic nerkowych, trzewnych)
Istnieje szereg wskazań do wykonania badania. Należą do nich:
- konieczność oceny stanu tętnic po zabiegu usunięcia blaszek miażdżycowych lub założeniu stentu
- objawy neurologiczne sugerujące niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego
- udar mózgu lub przemijający atak niedokrwienny (TIA)
- udar mózgu lub zawał serca w rodzinie
- cukrzyca
- wysoki poziom cholesterolu
- podwyższone ciśnienie
- bóle i/lub zawroty głowy
- miażdżyca
- patologiczny szmer nad tętnicami szyjnymi
Choroby tętnic szyjnych
Zwężenie tętnic szyjnych wywoływane jest przez miażdżycę. Ponadto jest chorobą często występującą w społeczeństwie, a zachodzące w organizmie zmiany są nieodczuwalne. Dlatego w wielu przypadkach leczenie zaczyna się zbyt późno i nie przynosi zamierzonych efektów. Skutki zwężenia tętnic chory czuje dopiero wtedy, gdy dojdzie do oderwania blaszki miażdżycowej. Wówczas mogą się pojawić:
- zaburzenia widzenia
- bóle i zawroty głowy
- omdlenia
- zaburzenia świadomości i utrata przytomności
- niedokrwienie mózgu (TIA)
- udar niedokrwienny mogący prowadzić do bezpośredniego zgonu lub różnego rodzaju porażeń i niedowładów oraz zaburzeń mowy, tak zwanej afazji
- zaburzenia czucia i ruchu po stronie przeciwnej
Dlatego tak ważna jest profilaktyka w postaci USG tętnic szyjnych, które jest wykonywane metodą Dopplera. Pozwala ono bardzo szybko, bo zaledwie w kilka minut, określić stan żył. Dzięki temu lekarz może podjąć dalsze leczenie, czy skonsultować dany przypadek, albo też zdecydować o hospitalizacji pacjenta. Szybka diagnoza może również uratować życie. Dlatego badania ultrasonograficzne metodą Dopplera należy wykonywać regularnie. Tym bardziej, że są one bezpieczne.
Jak przebiega badanie USG metodą Dopplera?
USG Dopplera tętnic szyjnych przeprowadzane jest w pozycji leżącej. Jest to korzystne dla pacjenta, który jednocześnie może się zrelaksować. Tym bardziej, że badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne. Czasami lekarz może poprosić o nieznacznie odchylenie głowy do tyłu.
Samo badanie jest prowadzone po obu stronach szyi. Aparatura jest taka sama jak ta używana w przypadku diagnostyki ultrasonograficznej innych narządów. Z tym, że w tym przypadku, wykorzystywany jest efekt Dopplera.
Do badania używana jest głowica, którą przykłada się najpierw po jednej, później po drugiej stronie szyi, w miejscu przebiegu naczyń. Całe badanie trwa zaledwie kilkanaście minut. Posiada ono wiele zalet , między innymi: krótki czas trwania, nieinwazyjność, bezbolesność oraz wysoki stopień bezpieczeństwa. Istotną zaletą tej formy badania USG jest fakt, iż zbędne jest znieczulenie. Ponadto wykonanie tego badania nie wiąże się z koniecznością hospitalizacji, czy też specjalnego postępowania po jego zakończeniu. Dodatkowo, może być ono stosowane w przypadku wszystkich pacjentów, bez względu na ich wiek.
Badanie Dopplera to skuteczne narzędzie w profilaktyce chorób naczyń krwionośnych. Pozwala na szybką ocenę ich stanu i wskazanie zagrożenia. Tym bardziej, że objawy zwężenia tętnic (jeśli się już pojawią), to znak, że sytuacja jest poważna, bo doszło do oderwania blaszki miażdżycowej. Stąd tak istotna jest rola profilaktyki i regularnych badań w tym kierunku.