Najkrócej
Przeprowadzenie badania ultrasonograficznego przezciemiączkowego umożliwia dokonanie oceny stanu mózgu niemowlęcia. Wczesne rozpoznanie wad rozwojowych pozwala na podjęcie odpowiednich kroków medycznych. USG mózgu niemowląt stanowi również ważną część działań profilaktycznych.
Kiedy wykonać badanie USG przezciemiączkowe?
Ciemiączko jest spojeniem, które łączy kości czaszki niemowlęcia. Wypełnione jest błoną łącznotkankową. Ciemiączko przednie ulega zrośnięciu między 9 – 18. miesiącem życia dziecka, natomiast ciemiączko tylne – około 4. miesiąca życia.
Badanie o charakterze medycznym należy wykonać, gdy istnieje podejrzenie o występowanie patologii mózgu dziecka, niedotlenienie mózgu z powodu problemów okołoporodowych, wodogłowia, guzów lub krwawienia. Wskazaniem jest przedwczesny poród, a także niska waga noworodka i jego ocena na poziomie poniżej 10 punktów w skali APGAR.
Badania profilaktyczne pozwalają wyeliminować podejrzenia o wystąpieniu uszkodzenia mózgu, na przykład w związku z dużą lub niewielką masą dziecka po urodzeniu.
Co ukazuje USG mózgu niemowląt?
Przeprowadzenie przezciemiączkowego badania ultrasonograficznego mózgu niemowlęcia pozwala na dokonanie oceny położenia poszczególnych struktur mózgu, ich wielkości, a także echogeniczności i echostruktury. Patologie mózgu obejmują:
- niedotlenienie i niedokrwienie, czyli leukomalację okołokomorową (PVL), która najczęściej występuje u wcześniaków. Następstwem PVL jest upośledzony rozwój intelektualny oraz narządów zmysłu, zagrożenie autyzmem, padaczką, a także uszkodzenia neuronalne i objawy związane z mózgowym porażeniem dziecięcym MPD
- zmiany typu flaring, czyli objaw poświaty, występujący najczęściej w pierwszym tygodniu życia wcześniaków. W czasie badania USG ujawnia się podwyższoną echogenicznością tkanek i utrzymuje się przez okres około tygodnia. Jeśli zmiany trwają dłużej, mogą wskazywać na leukomalację I stopnia.
- krwawienie wewnątrzczaszkowe GMH, pojawia się w ciągu pierwszych 72. godzin życia, najczęściej u wcześniaków i noworodków o niskiej wadze ciała i wówczas należy wykonać USG przezciemiączkowe. Rokowania zależne są od stopnia GMH:
- przy I i II stopniu w skali PAPILLE’A, nie notuje się groźnych zmian
- przy III stopniu krwawienia istnieje ryzyko wodogłowia oraz zaburzenia rozwoju psychomotorycznego,
- przy IV stopniu krwawienia obserwuje się występowanie wodogłowia oraz zaburzenia w rozwoju psychomotorycznym, upośledzenie słuchu, wzroku, obniżenie parametrów rozwojowych. Śmiertelność dzieci wynosi około 80-90%.
- jeśli występują torbiele splotu naczyniówkowego, konieczne jest ich monitorowanie w czasie kontrolnych badań USG.
Jak przebiega badanie USG u niemowląt?
Przed przystąpieniem do wykonania badania ultrasonograficznego mózgu lekarz przeprowadza z rodzicem wywiad i prosi o podanie danych osobowych dziecka oraz określenie problemów zdrowotnych. Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Rodzic może pomóc w utrzymaniu główki dziecka w odpowiedniej pozycji. Najczęściej niemowlę układa się na plecach lub na brzuchu. Ciemiączko niemowlęcia smarowane jest specjalnym żelem, dzięki któremu fale ultradźwiękowe są dobrze przewodzone. Często żel podgrzewa się, aby dziecko nie odczuwało dyskomfortu termicznego. Przy pomocy głowicy emitującej ultradźwięki, lekarz uzyskuje na ekranie komputera obraz mózgu w wielu przekrojach. Samo badanie trwa około 15 – 30 minut i nie wiąże się z żadnymi skutkami ubocznymi. Można przeprowadzać je wielokrotnie.
Na koniec lekarz diagnosta zapoznaje rodzica z wynikami badania, sugerując ewentualne dalsze kroki leczenia oraz badania kontrolne. Zarówno wyniki USG mózgu, jak i zdjęcia przekazywane są rodzicowi.