Wskazania do wykonania USG tarczycy w przypadku dorosłych i dzieci

Tarczyca – dlaczego warto ją badać, wykonaj USG

Tarczyca to gruczoł umiejscowiony w środkowej części szyi. Jej czynność regulowana jest przez podwzgórze oraz przysadkę mózgową. Głównym zadaniem tarczycy jest wydzielanie hormonów (T3 i T4) mających wpływ między innymi na:

• rozwój mózgu i układu nerwowego,
• metabolizm,
• produkcję ciepła,
• siłę mięśniową.

USG tarczycy – bezpieczna metoda diagnostyczna

Badanie ultrasonograficzne (USG) jest podstawową metodą obrazującą ten gruczoł. Jest to również najprostsza i najmniej inwazyjna technika pozwalająca sprawdzić czy tarczyca  wygląda i działa tak jak powinna. USG trwa jedynie kilka minut i jest badaniem całkowicie bezbolesnym i bezpiecznym, dzięki czemu można je bez obaw wykorzystywać w diagnostyce chorób u dzieci.

W przeciwieństwie do wielu innych badań, USG tarczycy nie wymaga od pacjenta specjalnego przygotowania. Przeprowadzane jest ono w pozycji leżącej. Zaczyna się od posmarowania przez diagnostę szyi specjalnym żelem. Badanie wykonywane jest za pomocą głowicy USG, a uzyskany dzięki niej obraz gruczołu, widoczny jest na ekranie monitora. Pozwala on określić położenie tarczycy oraz jej:

• wielkość
• rozmiar
• kształt
• strukturę
• obecność guzków, torbieli

USG tarczycy pokazuje to, czego nie ujawniło badanie fizykalne.

USG tarczycy u dorosłych – kiedy konieczne?

Wskazaniem do wykonania USG tarczycy są przypadki chorób tego gruczołu u rodziców, dziadków, czyli osób będących w bliskim pokrewieństwie z pacjentem. Pozwala to potwierdzić lub wykluczyć choroby, które przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Wiele ze schorzeń zaburzających pracę tarczycy ma charakter genetyczny i wrodzony.

Specjalista zaleca wykonanie badania ultrasonograficznego tarczycy także u pacjentów, u których obserwuje się powiększenie obwodu szyi lub gdy w badaniu palpacyjnym wyczuje zgrubienia w obrębie organu. Wskazaniem do przeprowadzenia USG gruczołu jest również ból w okolicach szyi, któremu towarzyszy powiększenie szyjnych węzłów chłonnych.

Nieprawidłowości w funkcjonowaniu tarczycy objawiające się złymi wynikami badań hormonalnych stanowią kolejną przesłankę do wykonania USG. Przykładowo, gdy endokrynolog podejrzewa chorobę Hashimoto, najpierw zaleca oznaczenie poziomu tyreotropiny (TSH), wolnych hormonów tarczycowych fT3 i fT4 oraz przeciwciał przeciwtarczycowych: anty TPO i anty TG. Dopiero później wykonywane jest badanie obrazowe, które ewentualnie potwierdza schorzenie. W przypadku osób, u których stwierdzono jedną z wielu chorób tarczycy, badanie ultrasonograficzne wykonuje się także, aby sprawdzić efekty terapii hormonalnej. Szczególnie ważna jest kontrola stanu gruczołu u kobiet, u których stwierdzono zbyt niski lub zbyt wysoki poziom hormonów tarczycy, które są w ciąży lub starają się o dziecko.

W niektórych przypadkach istnieje wskazanie do wykonania badania ultrasonograficznego przed określeniem poziomu hormonów tarczycy we krwi. Dzieje się tak u pacjentów, u których występują jasne symptomy wskazujące na nadczynność lub niedoczynność gruczołu.

USG tarczycy przeprowadza się także u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną. Dokładniejsza diagnostyka jest konieczna, gdy lekarz nie ma pełnej wiedzy na temat stanu zdrowia pacjenta.

Wskazania do wykonania badania USG tarczycy u dzieci

Tak samo jak w przypadku dorosłych, wskazaniem do wykonania USG tarczycy u dzieci są nieprawidłowe wyniki badań hormonalnych oraz wszelkie nieprawidłowości w obrębie gruczołu, wyczuwalne w trakcie badania palpacyjnego. W związku z tym, że dzieci często nie zgłaszają rodzicom dolegliwości zdrowotnych będących konsekwencją zaburzeń w pracy tarczycy, bardzo ważna jest ich obserwacja.

Wskazaniem do wizyty dziecka w gabinecie endokrynologa i następnie do wykonania USG tarczycy mogą być problemy z koncentracją, pamięcią i nauką, ciągłe zmęczenie, osłabienie, niechęć do jakiegokolwiek wysiłku. Dzieci, u których dochodzi do zaburzeń w funkcjonowaniu tarczycy są:

• apatyczne i smutne bez wyraźnego powodu,
• niestabilne emocjonalnie,
• mają problemy z zasypianiem,
• przybierają na wadze,
• nadmiernie pocą się,
• wypadają im włosy,
• mają zaparcia.

Warto zatem obserwować dziecko, regularnie kontrolować stan jego zdrowia, a w razie wystąpienia powyższych symptomów, udać się z nim do lekarza.